18 november 2018 19:00 uur

Laurenscantorij & Laurensorkest

Minho Jeong - alt
Adrian Fernandes - tenor
Johan Vermeer - bas
Hayo Boerema - orgel
Wiecher Mandemaker - dirigent

Laurenskerk, Rotterdam

Begin je week met Bach! Zijn cantates plaatsen wij in hun oorspronkelijke context, ingebed in een kerkdienst. De cantatediensten zijn gratis toegankelijk, met collecte na afloop.
 
Deze zondag klinkt werk van twee Thomascantors: naast Bach ook zijn voorganger van zo'n eeuw daarvoor: Johann Hermann Schein.
 
BACH / O EWIGKEIT, DU DONNERWORT BWV 60
Het eind van het kerkelijk jaar is in zicht. Daarom klinkt de cantate ‘O Ewigkeit, du Donnerwort’, BWV 60. Het behandelt de grote thema’s van het leven: hoop, twijfel, doodsangst en toekomstperspectief.
Barend Schuurman: 'De ons onbekende librettist spreekt van een existentiële angst die een mens onverhoeds bij de keel grijpt. Eeuwigheid als eindeloze tijd (zegt de tekst) is een verstikkende, redeloze angst veroorzakende gedachte. Die vertwijfeling wordt in de cantate gepersonifieerd door Furcht (Angst). Daar tegenover staat een tweede persoonsverbeelding: Hoffnung (Hoop) geheten. Beide gestalten maken deel uit van onze persoonlijkheid, zij bestrijden elkaar, en aan het einde van de cantate is het gevecht beslecht in het voordeel van Hoffnung.'
'Bach noemt zijn compositie niet 'concerto', zoals hij bij dit type cantates vaak doet, maar 'Dialogus zwischen Furcht und Hoffnung'. Het libretto tekent dus een mens in tweestrijd: nu eens wordt hij bezeten door angst, dan weer wordt hij geleid door hoop. Het gaat dus niet om een dialoog tussen hoop en vrees buiten de mens om.' 
'De dialogische structuur van de cantatetekst brengt met zich mee dat er geen solo-aria's in voorkomen, met de gebruikelijke driedelige A B A vorm. Bovendien is de cantate voor solostemmen geschreven, die uitsluitend in duet zingen. Het koor zingt alleen het vierstemmige slotkoraal .
 
JOHANN HERMANN SCHEIN / DIE MIT TRÄNEN SÄEN
Ook zingt de Laurenscantorij het motet ‘Die mit Tränen säen’ van Johann Hermann Schein. ‘Die met tranen zaaien, zullen met gejuich maaien’ (Psalm 126 : 5-6)
Barend Schuurman: 'Schein heeft kennelijk goed geluisterd naar zijn toenmalige Italiaanse collega's. Hij – zoals zovelen van zijn tijdgenoten – kwam diep onder de indruk van de wijze waarop de Italianen (Monteverdi!) een tekst muzikaal uitlegden en wisten te illustreren.'
'Al deze muzikale verbeeldingen zijn verbonden met een subliem polyfoon stemmenweefsel. Bij de tweede keer 'Freude'; ('und kommen mit Freuden') gaat Schein over op de homofone schrijfwijze (alle stemmen tegelijk in hetzelfde ritme), en gebruikt daarbij de dubbelkorigheid: eerst de hoge stemmen, gevolgd door de lage stemmen, afgesloten met alle stemmen samen. Hier klinkt de driedelige maatsoort en dat resulteert in een lichte versnelling van de beweging, die weer opgeheven wordt in het er op volgende fragment 'und bringen ihre Garben'. Schein schildert als het ware alle beelden en emoties, maar dan met muzikale middelen. Een echte 'toonkunstenaar' dus!

 

Toegang vrij, collecte na afloop.

contact

Stichting Laurenscantorij
Postbus 21264
3001AG Rotterdam
06 410 79 452
info @ laurenscantorij.nl (spaties verwijderen)

contactformulier